من موفقيتم را درك مي كنم و سعي دارم از شگفت انگيزترين پديده ي زندگي لذت ببرم : روابط انساني . در هيچ كشوري احساس بيگانگي نمي كنم و اين احساس بسيار دلپذيريست . مردم بسياري هستند كه از مرزهاي خود فرا مي روند تا به معنايي برتر دست يابند .

اين جملات رو از قول پائولو كوئليو پشت جلبه نسخه ي جيبي كتاب كيميا گر نوشتند . خيلي آدم جالبيه ! من وقتي باهاش آشنا شدم نسبتاً كوچيك بودم . شايد 13 سالم بود . اولين كتابي هم كه ازش خوندم همين كيمياگر بود . هنوز كه هنوزه كتابي به قشنگي كيمياگر نخوندم . اون موقع گرچه خيلي چيزاشو لمس نكرده بودم اما انقدر اين كتاب با فطرت آدمي سازگاره كه نفهميده از جمله اي نگذشتم .

امروز سرم فارغ بود . سراغ كتابخونه ي كوچيكم رفتم . در حال حاضر دارم يه كتاب الكترونيكي مي خونم كه خب وقتي كامپيوتر تركيده بهش دسترسي نداشتم . گشتم ببينم چيزي هست كه نخونده باشم . يكي پيدا كردم : فوايد گياه خواري از صادق هدايت . چون سبك و سياقش بيشتر از اينكه ادبي باشه علمي به نظرم اومده بود هنوز نخونده بودمش . چند صفحه ي اول كتاب رو خوندم . . . وااااااااااااااي نمي توني تصور كني چقدر حالم بد شد . اين كه چجوري گاو و گوسفندا رو مي كشن ، بوي خون ، پيشبند خوني ، ساتور بزرگ و . . . . خيلي بد بود . توي دلم از عصبانيت يه بد و بيراه نثار صادق هدايت كردم ( البته بعدش عذر خواهي كردم ازش ) . يه مرتبه ياد همين كيميا گر افتادم . اگه خود كتاب رو تا حالا نخوندي حتماً بخون كه نصف بر فناست اگه به اين توصيه عمل نكني . ا

ما من مي خوام پيشگفتار نويسنده رو اينجا بيارم . همون قسمتي كه اكثر ما بهش توجه نداريم . جالبه بخونش :

بايد بگويم كه كيمیاگر يك اثر نمادين است و متفاوت با خاطرات يك مغ كه اثري غير تخيلي است . 11 سال از زندگيم را صرف مطالعه ي كيميا گري كردم . همين تصور ساده ي استحاله ي فلزات به طلا يا كشف اكسير جواني براي آن كه يك راز آموز جادو را شيفته كند كافي بود . اعتراف مي كنم كه اكسير جواني بيشتر اغوايم مي كرد . پيش از درك و احساس به حضور خداوند تور اين كه روزي همه چيز پايان ميابد نوميد كننده بود . بدين ترتيت وقتي فهميدم مي توانم به مايعي دست پيدا كنم كه قادر است دوران هستي ام را سالها افزايش دهد ، تصميم گرفتم جسم و روحم را وقف يافتنش كنم .

آن دورا ن – آغاز دهه ي هفتاد – هم زمان با تحولات عظيم اجتماعي بود و هنوز كتابهايي در زمينه ي كيمياگري منتشر نشده بود . مانند يكي از شخصيت هاي كتاب ، اندك پولي را كه داشتم خرج كتابهاي كيميا گري خارجي كردم . در طول روز ، ساعت ها از وقتم را صرف مطالعه ي نماد شناسي پيچيده ي كيميا گري كردم . در ريودوژانيرو به جست و جوي دو سه نفر برخاستم كه به طور جدي به علم اعظم مي پرداختند اما آنها از پذيرفتنم سر باز زدند . همچنين با اشخاص متعدد ديگري نيز آشنا شدم كه خود را كيمياگر مي خواندند ، آزمايشگاه هايي داشتند و به من قول مي دادن در ازاي ثروت واقعي اين هنر را به من بياموزند .

امروز فهميدم كه هيچ كدام ازآن چه را كه به دانستنش وانمود مي كردند نمي دانسته اند . با وجود شيفتگي بسيارم ، هيچ كدام از تلاشهايم نتيجه ندادند . هيچ كدام از آن رويدادهايي كه كتاب هاي راهنماي كيميا گري با زبان پيچيده شان ادعا مي كردند ، رخ ندادند . با يك سلسله نماد هاي بي پايان از اژدها ، شير ، خورشيد ، ماه ، عطارد رو به رو بودم كه مدام احساس مي كردم در مسير اشتباهي هستم .

چون اين زبان نمادين ، ابهام عظيمي ايجاد مي كرد در سال 1972 ، ديگر از عدم پيشرفت خودم نا اميد شدم و خودم را در يك بي مسئوليتي عظيم رها كردم . در اين دوره ، وزارت آموزش ايالت ماتوگروسو ( يكي از ايالات برزيلي ) قراردادي با من بست تا در همان تئاتري كه كار مي كردم درس هم بدهم . تصميم گرفتم در آزمايشگاه هاي تئاترم ، شاگردانم را موضوع كتيبه ي زمرد قرار بدهم . اين شيوه ، همراه با چند مورد پيش رويم در نواحي مكتوم جادو ، باعث شد سال بعد بتوانم با جسم و روحم معناي حقيقي ضرب المثل : ازتو حركت از خدا بركت ، رو در يابم . تمام زندگي ام زير و رو شد .

شش سال بعدي زندگي ام را به دور از هر آن چه به نظر اين دوره ي تبعيد روحاني ، مسايل مهم بسياري را آموختم : اين كه تنها هنگامي حقيقتي را مي پذيريم كه نخست در ژرفاي روحمان انكارش كرده باشيم . كه نبايد از سرنوشت خود بگريزيم و اين كه دست خداوند علي رغمي سخت گيريش بي نهايت سخاوت مند است .

سال 1981 با فرقه ي ram و استادم آشنا شدم كه بنا بود دوباره به مسيري كه برايم تعيين شده بود ، راه نمايي ام كند . و هم زمان با آن كه مرا با آموزه هايش تربيت مي كرد ، خودم هم دوباره به مطالعه ي كيمياگري روي آوردم .

يك شب ، پس از يك جلسه ي خسته كننده ي تله پاتي ، نشسته بوديم و صحبت مي كرديم . پرسيدم چرا زبان كيمياگران اين قدر مبهم و پيچيده است . استادم گفت : سه دسته كيمياگر هست . كساني كه مبهم مي گويند چون نمي دانند چه مي گويند . آناني كه مبهم مي گويند چون مي دانند چه مي گويند ، اما مي دانند كه زبان كيميا گري ، زباني است كه با دل و نه با عقل سخن مي گويد . كيميا گري زباني است كه با دل و نه با عقل سخن مي گويد . پرسيدم : دسته ي سوم كدام است ؟ - كساني كه هرگز در باره ي كيمياگري سخن نمي گويند اما در طول زندگي خود موفق مي شوند حجر كريمه را كشف كنند . و بدين ترتيب استادم كه از دسته ي سوم بود تصميم گرفت در مورد كيميا گري به من درس بدهد .

دريافتم كه آن زبان نمادين كه آن اندازه آشفته و سرگردانم كرده بود ، يگانه شيوه ي دست يابي به روح جهان ، و ي يا آن گونه كه يونگ مي گويد نا هشيار جمعي است . در يافتم كه افسانه ي شخصي ام و نشانه هاي خدا حقايقي بوده اند كه منطق ذهني من به خاطر سادگي شان از پذيرش آن ها سر باز مي زده است . فهميدم دست يافتن به اكسير اعظم نه فقط از عده اي اندك ، كه از تمام مردم دنيا ساخته است . و روشن است اكسير اعظم همواره به شكل يك سنگ تخم مرغي شكل و يا يك تنگ پر از مايع ديده نمي شود . بلكه همه ي ما مي توانيم – بدون هيچ سايه اي از ترديد – در روح جهان غوطه ور مي شويم .

به همين دليل ، كتاب كيمياگر نيز در يك متن نمادين است . در طي صفحه هاي كتاب ، جداي از هدف انتقال آن چه در اين زمينه آموخته ام كوشيده ام با نويسندگان بزرگي كه توانستند به زبان كيهاني دست يابند ، تجديد ميثاق كنم : از ميان آن ها مي توانم همينگوي ، بليك ، بورخس ( كه او نيز از داستاني ايراني براي يكي از قصه هايش استفاده كرده است ) و مالباتاهان را نام ببرم . براي تكميل اين پيش گفتار طولاني و نشان دادن منظور استادم از سومين دسته ي كيميا گران بد نيست به داستاني اشاره كنم كه خودش در آزمايشگاهش برايم تعريف كرد :

بانوي مقدس تصميم گرفت به همراه عيساي كوچك در آغوشش براي بازديد از صومعه اي به روي زمين فرود آيد . كشيش ها كه مفتخر شده بودند صف عظيمي تشكيل دادند و يكي يكي به پيشگاه مادر مقدس مي آمدند تا سر سپردگي شان را ابراز كنند . يك اشعار زيبا مي خواند ، ديگري كتاب مقدس را از بر مي خواند ، يكي ديگر نام تمامي قديسان را بر زبان مي آورد و به همين ترتيب ، راهبي پس از راهب ديگر با بانوي ما و عيساي كوچك بيعت مي كردند . در انتهاي صف راهبي ايستاده بود كه از پست ترين رده ي راهبان صومعه بود و هرگز متون خردمندانه ي آن دوران را نياموخته بود . والدينش مردمي ساده بودند كه در سيركي قديمي كار مي كردند و به او فقط انداختن توپ و چند تردستي آموخته بودند . وقتي نوبت به او رسيد كشيش هاي ديگر مي خواستند مانعش شوند . چون آن شعبده باز پير هيچ چيز مهمي براي گفتن نداشت و ممكن بود تصوير صومعه را در نظر بانوي مقدس مخدوش كند . با اين حال اين راهب نيز از ته دل مايل بود از سوي خودش چيزي به عيسا و مادر مقدس تقديم كند . همان طور كه نگاه هاي سرزنش بار برادران روحاني را بر خور احساس مي كرد چند پرتقال از جيبش بيرون آورد و شروع به بالا پايين انداختن آنها كرد و با آنها تردستي هايي انجام داد . تنها كاري كه بلد بود . تنها در اين لحظه بود كه عيساي كوچك خنديد و در آغوش بانوي ما شروع به دست زدن كرد . و به خاطر او بود كه مادر مقدس بازوانش را گشود و اجازه داد كودك را لحظه اي در آغوش بگيرد .

بدون ذره اي تصرف و تلخيص ( دو نقطه دي )

نمي دونم شما تا به حال دعاي وداع ماه رمضون رو خوندين يا نه . دعاي 45 صحيفه ي سجاديه است . من معمولا اگر از ترجمه ي دعايي زياد سر در نيارم فارسي اش رو مي خونم . اين دعا هم از اوناس كه آدم سالي يه بار سراغش مي ره و زياد از عباراتش سر در نمي ياره ( خودمو مي گم ) . من امروز به خاطر مريضي شديدي كه داشتم روزه نگرفتم يعني قرص اينا بايد مي خوردم . نمي دونم اين ويروسا هنوز پاييز نيومده چرا گير دادن به من !! اصلا حوصله ي كلاس رفتن هم نداشتم اما از سر ناچاري راهي شدم . استاد هندسه مي گفت فردا عيده . سر كلاس زياد حرفشو جدي نگرفتم تا تموم شدن كلاس . توي راه برگشتن به خونه ساعت 18:30 اينطورا يهو به خودم اومدم ديدم شب شده .

اين كه فردا عيد باشه و من آخرين لحظات آخرين روز ماه رحمت رو از دست داده باشم فكر وحشتناكي بود . اومدم خونه . داداش كوچيكه همه اش مي گفت كاش فردا عيد باشه حوصله ي مدرسه ندارم . پسردايي ام مي گفت امتحان علوم داره و از خداشه فردا تعطيل شه . پدرم هم رو حساب معنوياتي كه من زياد ازش سر در نمي يارم واسه اومدن عيد فطر خيلي ذوق داشت .

اما من دوست نداشتم عيد باشه . از خدام بود عيد نباشه . چون مي خواستم توي لحظات آخر يه حرفايي به خدا بزنم كه . . . از دستم رفت . يه سرو صداهايي توي آسمون شد . خواهرم فكر كرد اسلحه بازيه !! ولي من گفتم فكر كنم عيد شده . تلوزيون رو روشن گردم . بله ! عيد بود .

چقدر گريه كردم امشب . همه اش به اين فكر مي كردم كه آيا اونطور كه بايد آدم شدم ؟؟ نه . نشدم . اشكم واسه همين جاري بود . واسه ي اينكه احساس مي كردم از اين سي روز درست استفاده نكردم . خدا كنه تو مثل من اين حس رو نداشته باشي .

راستي عيدت مبارك ! حالا يه كوچولو از ترجمه ي دعاي 45 صحيفه رو هم واست مي ذارم . ببينيد امام سجاد (ع) ماه رمضان رو چجوري مي خونه :

سلام بر تو اي بزرگترين ماه خدا ، سلام بر تو اي عيد عاشقان حق ، سلام بر تو اي كريمترين همنشين از ميان اوقات و اي بهترين ماه در روزها و ساعات ، سلام بر او اي ماهي كه در طي تو برآورده شدن آمال نزديك گشته و اعمال در آن فراوان است . سلام بر تو اي همنفسي كه قدر و منزلتت بزرگ و فقدانت بسيار دردناك است و اي مايه ي اميدي كه دوريت رنج آور است ، سلام بر تو اي همدمي كه چون رو كني ما را مونس شاد كننده اي و چون سپري شوي وحشت آور و دردناكي ، سلام بر تو اي همسايه اي كه دلها نزد تو نرم شود و گناخان در تو نقصان گرفت ، سلام بر تو اي ياوري كه ما را در مبارزه با شيطان ياري دادي و اي مصاحبي كه راه هاي احسان را هموار و آساان ساختي . . .

اين مدتي كه نبودم خيلي درگير بودم . از شما چه پنهون داشتم براي گرفتن يه تصميم مهم فكر مي كردم . آدما وقتي واقعا به چيزي فكر مي كنن هر كدوم يه شكلي مي شن . دقت كردي ؟! من خودم وقتي زياد فكر مي كنم به جاي اين كه شبيه آدم متفكرا بشم شبيه اين گيج و منگا مي شم . اصلا انگار تو اين دنيا نيستم !! واسه همين اين جور موقع ها همه مي فهمن مي خوام تصميم بگيرم . آخه خب تصميم گرفتن خيلي مهمه ديگه . وضعيت امروز من نتيجه ي تصميماي ديروزمه و اوضاع فردام بسته به تصميماي الانم ( قولي از آنتوني رابينز )

اما حرفاي الان :

1- اين بازي پرسپوليس سايپا رو ديدين چه نا مردي بود !؟ من يه چند وقتي از فوتبال فاصله گرفتم . يعني ناخواسته وارد بازي پيچيده ي زندگي شدم و ديگه زياد وقت واسه فوتبال ديدن و روزنامه ورزشي خوندن ندارم . خيلي اتفاقي مجذوب تموشاي اين بازي شدم . ولي حكمتشم فهميدما . حكمت همين فوتبال ديدنو مي گم . نيست چند وقت بود سوال واسم پيش اومده بود كه خدا چجوري دست حق رو مي گيره ، واسه اون خدا برنامه ام رو رديف كرد كه نشونم بده يه چشمه . داور كه به قول معروف بازي تو مشتش بود قسم خورده بود پرسپولس رو اوت كنه . علي دايي هم كه كاپيتان و مربي و . . . همچين واسه جفت گلايي كه به تيم قديميش زد ذوق مي كرد و با حرص فرياد مي كشيد كه انگار دروازه ي برزيل رو باز كرده ( ما كه فهميديم قصه ي كري خوندن بود ) خوبه يكي اش پنالتي بود . اما دست خدا كجا بود ؟؟ اونجا كه اگر چه داور را به را به نفع مي گرفت و يه پنالتي الكي هم واسه سايپا دست و پا كرد به طرز افتضاحي استاد دايي يه پنالتي رو پر داد !!! اگه بازي رو ديده باشين گل دوم هم كه پرسپوليس به ثمر رسوند تو اون لحظات آخر حرف توش بود . همه چيز دست به دست هم داده بود كه پرسپوليس ببازه اما نشد . ني دونم ! شاهتم مخسره بياد به نظرت اما من واقعا حس كردم خدا با قرمزا بود بي تعسب ( تعصب )

2- سريال هاي ماه رمضون امسال رو دنبال كردين ؟؟ جسارتا اين بوي خوش زندگي كه اصلا ارزش مصرف كردن برق و نداره . اين سريال شبكه دو هم چيه اسمش . . . يادم نيس . . . خيلي افكت هاي ضعيفي داره كه هيچ . ديالوگهاي همه شبيه هم ديگه است و خيلي هم كليشه ايه هيچ ، نمي دونم اين استاد واسه چي راه به راه مياد با فرهاد صحبت كنه و يه خط شعر بخونه و يه سري حرفي كه اصلا آدم ازش سر در نمياره بگه . اين اومدناي استاد اصلا قشنگ نيست . حالا از حق نذگريم اين زيرزمين گرچه گره هاي گاهاً بي موقعي مي افته تو سير قصه اش ولي واقعا عام پسنده .

ببخشيد mp3 حرف ميزنم . قرار نيست همه ي اينا رو نقد كنم فقط يه دو كلمه مي خوام از صاحبدلان بگم .

معمولاً كارگردانايي كه عمده ي كارشون واسه تلوزيونه بعد از پخش يه اثر موفق همه اش به اين فكر مي كنن كه به سرعت يه كار ديگه بفرستن رو آنتن كه بتركونه و يه وقت كسي نگه موفقيت كارشون شانسي بوده (!) بعد از وفا بي تابانه منتظر اثر بعدي محمد حسين لطيفي بودم . مطمئن بودم كار قشنگي خواهد بود . امروز كه يه 28 يا 29 قسمتي رو ديدم الحق و الانصاف بايد بگم آقاي لطيفي دست مريزاد ! خيلي چيزا در صاحبدلان نمره ي 100 ميگيره به نظر من . از جمله تصوير برداري و نور پردازي و موسيقي . مي گن موسيقي خوب اونيه كه وقتي روي متن تصوير پخش مي شه شنيده نشه . من مي گم نه فقط موسيقي ، كه كار نور يه فيلم يا سريال هم همينه . نور پردازي نبايد حس بشه فقط بايد حس بده . صحنه هاي التهاب رو اگه با چشم نقادانه نگاه كنيد متوجه مي شيد كه چرا مي گم كار نور 100 شده ! كارن همايون فر هم كه همه مي دونيم اين كاره ست . بچه تر كه بودم ، حدود 6 سال پيش يا يه كم اين ور اون ور ، يادمه خيلي تحت تاثير موسيقي پليس جوان سيروس مقدم قرار گرفته بودم . گرچه فيلمنامه اش آبكي بود ولي عوامل ديگه اي مثل بازي مريلا زارعي و شهاب حسيني و فرهاد اصلاني يا همين موسيقي باعث شده بود من اين مجموعه رو دنبال كنم . برگردم به صاحبدلان : چيزي كه خيلي خيلي خيلي خيلي نظر من رو توي اين سريال جلب كرده و وقتي مي خوام ازش بگم سكوت مي كنم – چون نمي تونم درست درمون از قشنگياش بگم – فيلمنامه ي صاحبدلان ( يا همون ساده دلان كه از اول قرار بود اسم سريال هم باشه ) هستش . درسته كه خيلي ها مي گن سبك ديالوگ ها اصلا با آدماي قصه جور در نمي ياد اما من مي گم اگه قرار بود اين آدما جور ديگه اي حرف بزنن ، مثلا ساده تر ، عمراً قصه تاثير گذار مي شد . حتي شرط مي بندم خود شمايي كه الان اينو مي گيد در اون صورت هم خرده مي گرفتين كه آقا چرا قصه ي به اين قشنگي رو انقدر ضعيف نوشته . روي كلمه به كلمه ي ديالوگ ها فكر شده . روي تك تك كلمات و جملات عادي كه ازش گذشتيم به سادگي ، به خدا فكر شده بود . مثلاً يه سكانسي بود كه رامين با جليل توي ماشين نشسته بودن . موبايل رامين زنگ مي خوره ، رامين reject مي كنه . جليل مي پرسه كيه ؟ رامين مي گه گوشي اش رو گاهي به يه دوست قرض مي ده ولي فراموش كرده بود نگه به كسي شماره نده . اون موقع من و همه ي شما فكر كرديم دروغ گفت . سيد خليل پشت خط بود ولي رامين اينجوري گفت كه مسئله اي پيش نياد . اما رامين راست گفته بود . ظرافت قضيه اينجاست كه وقتي ما مي فهميم superman ماجرا همين رامين هست ، نبايد اونو اهل دروغ و يك سري ديگه از گناها شناخته باشيم . و همينطور هم شد . اميدوارم منظورمو رسونده باشم ! استفاده ي بكر از قصص قرآني هم كه ديگه گفتن نداره . حضرت موسي ، حضرت يونس ، حضرت يوسف ، حضرت يعقوب ، هابيل و قابيل و حضرت نوح . انقدر قشنگ اينا رو توي سير خطي داستان جا داده بودن كه با يه چكه فكر كردن آدم رو واقعاً غرق مي كرد در آيات خاصي كه تلاوت مي شد . اوايل من فكر مي كردم قراره بر مبناي سوره ي طه و داستان موسي (ع) فقط كار بشه . اما بعد كم كم ديدم نه ! البته اصل ماجرا همين جنگ موسويه با فرعون قوم و خويش ! حرف خيلي زياده راجع به اين موضوع . اما من خسته ام.

حق نگهدار.